Цените на нафтата денеска доживеаја нагол пораст, откако нафтата од типот „Брент“ се стабилизираше над 100 долари за барел, што е првпат од август 2022 година.
Овој нагон на пазарот следува по изјавата на новиот врховен водач на Иран дека Ормускиот Теснец, клучниот морски премин низ кој минува околу една петтина од светската нафта, мора да остане затворен.
Најавата предизвика стравувања од драстичен прекин на снабдувањето со енергенси и дополнително ја зголеми цената на глобалните пазари.
Цената на нафтата „Брент“ скокна за 9,2 отсто и достигна 100,46 долари по барел, додека американскиот еквивалент „Вест Тексас Интермедиат“ (West Texas Intermediate) порасна за 9,7 отсто на 95,73 долари по барел. Овие зголемувања претставуваат најголем дневен скок на нафтата во изминатите месеци, што ја нагласува чувствителноста на пазарот на геополитички настани и тензиите на Блискиот Исток.
Меѓународната агенција за енергија (ИЕА) истакна дека конфликтот во регионот предизвикал најголем прекин во снабдувањето со нафта во историјата на глобалните пазари. Ова следува еден ден по одлуката на агенцијата да одобри ослободување на рекордни 400 милиони барели нафта од стратешките резерви, како обид да се ублажи ефектот врз цените и снабдувањето.
Сепак, аналитичарите предупредуваат дека овие мерки можат да ја ублажат краткорочната криза, но не можат да ја решат долгорочната несигурност предизвикана од затворањето на Ормускиот Теснец и можноста од ескалација на конфликтот.
Експертите додаваат дека покрај геополитичките ризици, зголемувањето на цената на нафтата е поттикнато и од високата побарувачка на енергенси во услови на закрепнување на глобалната економија по пандемијата и од ограничените капацитети за производство во некои земји членки на ОПЕК+.
Со оглед на моменталната ситуација, се очекува цените на нафтата да останат високи во наредните недели, а пазарите ќе продолжат да реагираат на секоја нова геополитичка ескалација од Блискиот Исток.
Ова сценарио повторно ја актуелизира темата за енергетска безбедност и зависноста на светските економии од критични транспортни рути и регионални конфликти. Економските аналитичари посочуваат дека земјите треба да ја зајакнат својата стратегија за диверзификација на енергетските извори и да обезбедат алтернативни резерви, за да се минимизираат ризиците од слични кризи во иднина.